Türkiye’de lösemi tedavisinde muvaffakiyet oranları artıyor

Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan İsmail Sarı, Türkiye’de lösemi tedavilerinde muvaffakiyet oranlarının arttığını belirterek, “Çünkü dayanak, hastane, yataklı merkez, nakil merkezi sayısı arttı. Nakilde artık bekleme durumu yok. TÜRKÖK epey yüksek oranda bir donör havuzu sağladı. Bu gelişmelerle kalite de arttı.” dedi.

Ankara’da Bin Gönüllüden Biri Sen Ol Derneği (BİNSENDER) tarafından düzenlenen “3. Erişkin Lösemi Hastaları Günü” aktifliği, Gençlik Parkı Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Program öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Dernek Başkanı Çiğdem Kuzucu, 10 Aralık “Erişkin Lösemi Hastaları Günü” münasebetiyle bir ortaya geldiklerini, emellerinin yetişkin hastaların sesini duyurmak ve farkındalığı artırmak olduğunu söyledi.

Lösemiden kaybettiği oğlu Erdi Berkay Gülmez’in doğum günü olan 10 Aralık tarihini lösemi hastalarına umut olmak için seçtiklerini lisana getiren Kuzucu, dernek faaliyetleri hakkında bilgi verdi.

Kanser tedavisinde kök hücre bağışının kıymetine değinen Kuzucu, “Sağlıklı olan 18-35 yaş aralığındaki herkesi kök hücre bağışçısı olmaya davet ediyoruz. Kök hücre bağışı hastalar için çok kıymetli, genetik ikizlerini buluyorlar. Bu bağışla birinin kahramanı oluyor, bir annenin ve babanın daima duasında kalıyorsunuz. Lütfen kesin kararlıysanız kök hücre bağışçısı olun.” davetinde bulundu.

“Yüzde 100’e yakın hastalıksız sağ kalım oranları mevcut”

Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan İsmail Sarı ise sıhhat alanındaki dönüşümlerin lösemideki teşhis ve tedaviye tesirine ait, “Lösemide uzun müddettir herkesin bildiği tedavi tekniği olan kemoterapi vardı. Artık uzun vadede şu an farklı tedavilerden bahsediyoruz. Lösemi tek bir hastalık değil, hastalık tipleri ve alt tiplerine yönelik çok farklı tedaviler ön plana çıkıyor. Maksat tedaviler, akıllı moleküller, giderek artarak devam eden CAR-T hücreler ve gen tedavileri, bunlar ileride lösemi için kesin tahlil odaklı tedaviler haline dönüşecek.” diye konuştu.

Yapay zeka dayanaklı uygulamaların tedaviler için geniş bir bilgi tabanına ulaşılması noktasında epeyce kıymetli olduğunu vurgulayan Sarı, şu sözleri kullandı:

“Sadece doktorla değil, elinizdeki datalarla hastaya yönelik genetik, moleküler risk kümelerinin belirlenmesiyle daha kişiselleştirilmiş tedavi imkanları var. Şu an standart bir metot değil lakin bununla ilgili hayli yeterli çalışmalar var. O çalışmalarda bilhassa kronik lösemilerde (KLL) bu yapay zeka takviyeli yollarla tedavisi belirlenmiş hastalarda üç yılın sonunda yüzde 100’e yakın hastalıksız sağ kalım oranları mevcut. O yüzden artık bir bilim kurgu olmaktan çıkacak üzere gözüküyor.”

Türkiye’nin lösemi tedavisindeki başarısına da değinen Sarı, “Türkiye’de lösemi tedavilerinde muvaffakiyet oranları arttı. Zira takviye, hastane, yataklı merkez, nakil merkezi sayısı arttı. Nakilde artık bekleme durumu yok. TÜRKÖK epeyce yüksek oranda bir donör havuzu sağladı. Bu gelişmelerle kalite de arttı.” dedi.

Akıllı ilaçlar hastaların günlük yaşamını kolaylaştırıyor

Dernek Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ali İrfan Emre Tekgündüz de bilimsel gelişmelerle amaca yönelik tedavi seçeneklerinin giderek arttığını söyledi.

Akıllı ilaçların lösemi tedavisinde kıymetli bir yer edindiğini belirten Tekgündüz, “Bugün kronik lösemilerde günlük yalnızca ağızdan bir hapla hasta tedavi ediliyor. Evvelden hayal bile edilemezdi. Erişkin yaş kümesinde sık rastlanan kronik lenfoid lösemide iki tane hapı 15 aylık bir müddet kullanıyorsunuz ve bununla kıymetli bir küme hastada süreç tamamlanmış oluyor.” dedi.

Klasik kemoterapiye nazaran daha seçici olan akıllı ilaçların buna uygun yan tesirlerinin de olduğuna işaret eden Tekgündüz, ilaçlarla hastaların nizamlı denetimlerini sürdürürken günlük hayatlarına devam edebildiklerini söz etti.

Tekgündüz, Türkiye’de son periyotta, hastaların klinik araştırmalar kapsamında erişebildiği ilaçlarda da büyük gelişmeler yaşandığını belirterek, geri ödeme sisteminin bu ilaçları geniş bir hasta kümesine fiyatsız olarak sunması nedeniyle Türkiye’nin birçok ülkeye kıyasla önde olduğunu söyledi.

Hücresel tedavilerin gücüne değinen Tekgündüz, “Bu alandaki en somut örneklerden biri CAR-T üzere hücresel tedavi. Bu sistemler bağışıklık sistemini kansere karşı yine programlıyor. Son derece başarılı bu tedaviler, hem çocuk hem de erişkin hastalarda kullanılabiliyor.” bilgisini verdi.

2023’te kanser teşhisi konulan ve iki kere kök hücre nakli olan Melek Özgenç ise hayli sıkıntı geçen bu süreçte kendisine BİNSENDER’in ve Dernek Başkanı Kuzucu’nun çok destek olduğunu söyledi.

Yozgat’ta yaşayan ve tedavisi için Ankara’ya gelen Şevket Arslan da 2019’da lösemiye yakalandığını belirterek, “Hastalığımı öğrendiğimde ‘ben yeneceğim bu hastalığı’ dedim. Çok ağır bir süreç geçirdim.” dedi.

Konuşmaların akabinde program, lösemide teşhisten tedaviye şimdiki metotlar, yapay zeka dayanaklı teşhis prosedürleri, inançlı ilaç idaresi, ilaca erişim hakkı ve klinik gelişmelerin ele alındığı, alanında uzman isimlerin katıldığı oturumlarla devam etti.