Rapor: İngiltere’de milyonlarca Müslüman, vatandaşlıktan çıkarılma riskiyle karşı karşıya

İngiltere‘de yayımlanan rapor, vatandaşlıktan çıkarma yetkilerinin kapsamının genişliği nedeniyle milyonlarca Britanyalı Müslüman’ın, vatandaşlığını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.

Irkçılık ve eşitsizlik alanında çalışmalar yürüten “Runnymede Trust” vakfı ile “Reprieve” sivil toplum kuruluşu tarafından hazırlanan raporda, İngiltere’de yaklaşık 9 milyon kişinin, İçişleri Bakanı’nın takdir yetkisiyle vatandaşlıktan çıkarılabilecek tüzel pozisyonda bulunduğu belirtildi.

Raporda, bu sayının, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 13’üne denk geldiğine ve bu yetkilerin bilhassa Müslüman nüfusun ağır olduğu toplulukları orantısız biçimde etkilediğine işaret edildi.

Mevcut uygulamaların bilhassa Güney Asya, Orta Doğu ve Afrika kökenli toplulukları orantısız formda etkilediği, bu yetkilerin Müslüman topluluklar açısından “sistematik tehdit” haline geldiği vurgulandı.

Yürürlükteki yasalar kapsamında bir kişinin diğer bir ülkenin vatandaşlığına “hak kazanabileceği” düşünülüyorsa fiilen o ülkeyle hiçbir bağ kurmamış olsa dahi Britanya vatandaşlığının geri alınabildiği kaydedilen raporda, Pakistan, Bangladeş, Somali, Nijerya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu temaslı şahısların en riskli kümeler ortasında yer aldığı söz edildi.

Rapora nazaran beyaz olmayan her 5 bireyden 3’ü vatandaşlıktan çıkarılma riski altındayken bu oran, beyaz Britanyalılar ortasında 20’de 1 düzeyinde bulunuyor.

Runnymede Trust ve Reprieve, bu tabloyu “ırksallaştırılmış vatandaşlık hiyerarşisi” olarak nitelendirdi.

“Vatandaşlık, bir ayrıcalık değil haktır”

Raporda, vatandaşlıktan çıkarma uygulamasının geçmişte sadece istisnai savaş şartlarında kullanıldığı lakin son 20 yılda çıkarılan terörle uğraş maddeleriyle olağan bir araca dönüştüğü kaydedildi.

Ayrıca, ülkede 2010’dan bu yana 200’den fazla kişinin “kamu yararı” gerekçesiyle vatandaşlıktan çıkarıldığı, bunların büyük çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu belirtildi.

Ülkede 2022’de yürürlüğe giren Vatandaşlık ve Hudutlar Yasası ile bireylere bildirim yapılmadan vatandaşlıklarının iptal edilebildiğinin altı çizilen raporda, bu yıl çıkarılan yeni düzenlemeyle de mahkemelerin hukuka alışılmamış bulduğu kararların dahi hükümetin temyiz süreci tamamlanana kadar geri alınamadığı vurgulandı.

Runnymede Trust Vakfından Shabna Begum, rapora ait değerlendirmesinde, “Vatandaşlık, bir ayrıcalık değil haktır lakin mevcut uygulamalar, Windrush skandalında olduğu üzere, bilhassa siyah ve Asyalı Britanyalıları maksat alan iki katmanlı bir sistem yaratıyor.” ifadelerini kullandı.

Reprieve Başkanı Maya Foa da vatandaşlıktan çıkarma yetkilerinin genişletilmesinin milyonlarca kişi için kalıcı güvensizlik yarattığının altını çizerek, bu uygulamaların kaldırılması davetinde bulundu.

Her iki kuruluş da vatandaşlıktan çıkarma uygulamalarına derhal moratoryum getirilmesi, Britanya Vatandaşlık Maddesi’nin ilgili hususunun yürürlükten kaldırılması ve bu yetkiler kapsamında vatandaşlığı iptal edilen şahısların haklarının iadesi için davet yaptı.