İran: Uluslararası Atom Enerji Ajansı, taarruza uğrayan nükleer tesisleri denetleyemez

İran Atom Enerjisi Kurumu Lideri Muhammed İslami, akına uğrayan nükleer tesislerin denetlenebilmesi için bir protokolün bulunması gerektiğini, bu türlü bir çerçeve olmadan ülkesinin Memleketler arası Atom Güç Ajansına (UAEA) kontrol müsaadesi verilmeyeceğini belirtti.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) nazaran İslami, UAEA’nın ülkesindeki faaliyetlerine ait bilgi verdi.

İslami, “Saldırıya uğramayan nükleer tesisler için müsaade verdik. Hücuma uğrayan tesislerin denetlenebilmesi için bir protokol gerekiyor. Bu türlü bir çerçeve olmadan kontrole müsaade verilemez.” dedi.

UAEA’nın İsrail ve ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine taarruzlarını kınamadığını hatırlatan İslami, “Ne taarruzları kınayan ne de bu çeşit durumlar için bir talimatnameye sahip olan Ajansın, bu merkezlerde kontrol talep etme hakkı yoktur.” sözlerini kullandı.

UAEA Genel Yöneticisi Grossi’nin dünya kamuoyuna hesap vermesi gerektiğini savunan İslami, “Bu durum her ülkenin başına gelebilir. Nükleer tesislerimiz Ajansın kontrolü altındaydı. Ajans, neden bu akınları kınamadığını ve nükleer tesislere yönelik ataklar karşısında hangi talimat ve protokollere sahip olduğunu açıklamalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

UAEA Başkanı Grossi, Ajansın İran’daki kontrolleri yine başlattığını lakin ülkedeki kilit nükleer tesislere hala erişim sağlanamadığını belirtmişti.

Grossi, “Yalnızca akına uğramamış tesislere giriş müsaademiz var. Bu erişim de kıymetlidir; çünkü bu tesislerin isimleri üzerinde mutabık kalınan kontrol listesinde yer alıyor ve bizim için ehemmiyet taşıyor. Lakin Natanz, İsfahan ve Fordo tesisleri çok daha büyük değer taşıyor. Bu tesislerde hala kayda kıymet ölçüde nükleer materyal ve ekipman bulunuyor. Bizim bu tesislere geri dönmemiz gerekiyor.” halinde konuşmuştu.

İsrail ve ABD’nin İran’a saldırıları

İsrail, 13 Haziran’da İran’ın çeşitli kentlerindeki nükleer tesisler başta olmak üzere ordunun üst komuta kademesini de gaye alan geniş çaplı saldırılar düzenlemişti.

İran’da Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Genel Kumandanı ve birtakım üst seviye kumandanlar ile 9 nükleer bilim insanı ataklarda ömrünü yitirmişti.

İsrail’e açıktan dayanak veren ABD, 22 Haziran’da İran’ın Natanz, Fordo ve İsfahan’daki 3 nükleer tesisine atak düzenlemişti.

İran, ABD’nin saldırısına misilleme olarak 23 Haziran’da, ABD’nin Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’ne saldırmış, ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran’da İran ile İsrail ortasında ateşkes sağlandığını duyurmuştu.