İstanbul’un Arnavutköy ilçesindeki Mavi Göl, İBB tarafından yapılan hafriyat dolgu çalışmaları sonucunda doğal ömrünü kaybetti. Gölün su istikrarı bozuldu, balıklar ve öbür canlı tipleri çamur içinde can çekişti. Bölge halkı alternatif projeler önerse de göl kurtarılamadı.
Arnavutköy‘deki Mavi Göl‘de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından yürütülen rehabilitasyon çalışmasının akabinde doğal hayat yok oldu.
İstanbul’un en büyük hafriyat döküm alanı olarak bilinen Arnavutköy ilçesi daha evvel kaçak döküm ve kamyonların karıştığı ölümlü kazalarla gündeme gelirken, artık de Mavi Göl‘ün hafriyat toprağı ile kapatılması tartışma konusu oldu.
Bolluca ve Mavigöl mahallelerinin hududunda bulunan Mavi Göl ve etrafında İBB tarafından bir müddettir dolgu çalışmaları yürütülüyor. Çalışmalar kapsamında bölgeye binlerce kamyon hafriyat toprağı döküldü.
Yapılan döküm süreçleriyle gölün su istikrarı bozulurken, suyun yerini çamur katmanı aldı.
Göl tabanının balçığa döndüğü alanda, balıkların oksijensiz kalarak can çekiştiği anlar, bölgede çalışan personeller tarafından cep telefonu kamerasıyla kaydedildi. Manzaralarda, balıkların çamur içinde çırpındığı ve su arayışı içerisinde olduğu görüldü.
Belgesellere mevzu olan tabiat mucizesiydi
Yaşananlara ait AA muhabirine açıklamada bulunan Arnavutköy Belediye Lider Yardımcısı Davut Paralı, Mavi Göl’ün geçmişte doğal kaynak sularıyla oluşmuş değerli bir ekosistem olduğunu vurguladı.
Yaklaşık 300 dönümlük su yüzeyine sahip Mavi Göl’de 6 ay öncesine kadar çok sayıda balığın ve canlı cinsinin yaşadığını söyleyen Paralı, “30-40 sene evvel buradaki madencilik faaliyetleri tamamlandığında tabiat burayı bünyesine almış, kaynak sularıyla beslemiş ve burayı bir göle çevirmişti. İçerisinde milyonlarca balık, canlı çeşidi ve su altı bitki tipi yaşamıştı. Doğal kaynak sularıyla oluştuğu için birçok belgesel kanalı buraya gelip su altı belgeselleri çekmiş ve burası İstanbul’un, hatta Türkiye’nin en berrak suyuna sahip göllerinden biri olarak anılmıştı.” dedi.
Paralı, İBB tarafından döküm alanı ilan edilen bölgenin hafriyat toprağıyla doldurulmaya başlanması üzerine gölün hayat alanının yok olduğunu lisana getirdi.
İlçe belediyesinin alternatif projeleri
Arnavutköy Belediyesi olarak sürecin başından itibaren yetkililerle temas kurduklarını anlatan Paralı, “Bu aksiyon başlamadan evvel tekraren yetkililerle temasa geçtik. Alternatif tahlil teklifleri sunduk. Gölün rekreasyon ve mesire alanı olarak kıymetlendirilmesi için projeler hazırladık. Amatör balıkçılığın yapılabileceği, kürek ve kano üzere su sporlarının icra edilebileceği, etrafında spor alanlarının yer alacağı, kampçılık ve karavan parkı üzere faaliyetlerin yapılabileceği yaklaşık 600 dönümlük sembol bir park projesi hazırladık. Ayrıyeten bu parkın tüm imal maliyetini Arnavutköy Belediyesi olarak üstleneceğimizi de taahhüt ettik. Buna karşın gölümüzü kurtaramadık. Yapılan bu aksiyon bir yanılgı değil, bizim nezdimizde açıkça şuurlu halde yapılmış bir yanlıştır.” diye konuştu.
Dolgu çalışmalarının “rehabilitasyon” olarak nitelenemeyeceğini, alanda yapılan işin “hafriyat dökümü” olduğunu vurgulayan Paralı, “Büyükşehir tarafından ‘Biz alanı rehabilite ediyoruz’ biçiminde bir açıklama yapılmıştı. O vakit da ‘Dünyanın rastgele bir yerinde 300 dönümlük masmavi, doğal bir gölün hafriyatla doldurulmasının rehabilitasyon olarak isimlendirildiği bir örnek varsa getirin, sesimizi keselim’ demiştik. Burada yıllar içinde oluşmuş doğal bir hayat alanı vardı. Su altındaki bitkiler, balıklar ve canlılar da bu alanın bir kesimiydi. Bu hafriyat dolgusu sonucunda göl içerisindeki birçok canlı, canlı diri hafriyata gömülmüş oldu.” tabirlerini kullandı.
Paralı, gelinen noktada Mavi Göl’de canlı hayatını kurtarmanın artık mümkün olmadığını belirterek, yapılanları “çevre katliamı” olarak niteledi.
İBB’nin “rehabilitasyonu”
İBB tarafından temmuz ayında yapılan açıklamada, “yapay” olarak nitelenen gölette geçmişte 2 kişinin ve etraf köylerde yaşayan vatandaşlara ilişkin birtakım hayvanların boğulduğu, burada rehabilitasyonun zarurî olduğu belirtilmişti.
Bölgenin doğal sit yahut korunması gereken hassas bir ekosistem alanı olmadığı söz edilen açıklamada, 2017’de Orman Genel Müdürlüğü tarafından İBB’ye tahsis edilen alanda yürütülen projelendirme çalışmalarının 28 Mayıs 2025’te Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onaylandığı aktarılmıştı.
İBB’nin açıklamasında, göletin bulunduğu alanın toprak dolgu sistemiyle maden faaliyeti öncesindeki topoğrafyasına kavuşturulacağı ve akabinde ağaçlandırılarak doğal yaşama kazandırılacağı bildirilmişti.