Haftanın tarihine bakış

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necip Hablemitoğlu, 18 Aralık 2002’de meskeninin önünde uğradığı silahlı taarruz sonucu hayatını kaybetti.

Çankaya Portakal Çiçeği Sokak 40 numarada bulunan konutunun önünde, kimliği belirlenemeyen kişi ya da şahısların silahlı saldırısına uğrayan Hablemitoğlu, olay yerinde ömrünü yitirdi.

“Etki Casusları, Nüfuz Casusları ve Fethullahçılar” başlıklı rapor hazırlayan Hablemitoğlu, “Gülen cemaatinin” devlet içine sızarak kritik takımları tuttuğuna dikkati çekmişti.

“Köstebek” isimli kitabında ise “Gülen cemaatinin” silahlı örgüt halini almaya başladığı tespitini yapan Necip Hablemitoğlu, FETÖ elebaşı Fetullah Gülen’in, iktidarı ele geçirdikten sonra Türkiye’ye Humeyni üzere dönmeyi planladığını da yazmıştı.

Asya ile Avrupa deniz tabanından kara yoluyla bağlandı

Dünyanın önde gelen mühendislik projelerinden, Asya ile Avrupa’yı deniz tabanından kara yoluyla birbirine bağlayan Avrasya Tüneli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iştirakiyle 20 Aralık 2016’da açıldı.

İleri tasarım, teknoloji ve mühendislik uygulamalarının eseri tünel, sarsıntı ve tsunami risklerinden etkilenmeyecek yapıda, denizin 106 metre altında inşa edildi.

Belli başlı öteki olaylar

15 Aralık

1574- II. Sultan Selim vefat etti.

1840- Napolyon Bonapart’ın kalıntıları, St. Helena Adası’ndan Paris’e getirilerek, Invalides’e gömüldü.

1890- Amerikan yerli kabilelerinden Titan Dakotaları’nın şefi “Oturan Boğa (Tatanka İyotake)”, ABD’nin harekete geçirdiği lokal polis ve askerler tarafından öldürüldü.

1936- Ankara’da 19 Mayıs Stadyumu, Başbakan İsmet İnönü’nün söyleviyle açıldı.

1948- Fransa, birinci nükleer reaktörün kuruluş çalışmalarına başladı.

1948- TBMM’de Sivas Kongresi’ne Seçilen Temsil Heyeti Üyeleriyle TBMM’nin Birinci Periyodunda Bulunan Üyelere Vatani Hizmet Tertibinden Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kabul edildi.

1954- Türkiye Petrolleri Anonim İştiraki kuruldu.

1957- Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Yunanistan’ın Kıbrıs tezini reddetti.

1960- Erzurum’da radyo istasyonu açıldı.

1986- Olimpiyat şampiyonu halterci Naim Süleymanoğlu, Türk vatandaşı oldu.

1987- Cumhuriyet tarihinde dolar, resmen birinci defa dört haneli sayıya ulaştı. Merkez Bankası doların satış kurunu 1.300 liraya yükseltti.

1992- TRT’nin kurucularından ve birinci Genel Müdürü Adnan Öztrak öldü.

2006- II. Dünya Savaşı’nda hezimete uğrayan Japonya’nın 1945’ten sonra birinci kere resmen savunma bakanlığı oldu.

2011- ABD Savunma Bakanı Leon Panetta, Bağdat’taki en büyük Amerikan üssünde yapılan merasimde 2003’ten bu yana devam eden Irak savaşının bittiğini ilan etti.

2011- “Kurtlar Vadisi” isimli televizyon dizisindeki “Halo Dayı” karakteriyle hafızalara kazınan tiyatro sanatkarı Sönmez Atasoy, hayatını kaybetti.

2013- Türkmenistan’da birinci kez çok partili seçim yapıldı. Seçime ülke genelinde yüzde 91,3 iştirak sağlandı.

2015- Suudi Arabistan’da bir ortaya gelen 34 İslam ülkesinin temsilcileri, teröre karşı koalisyon oluşturdu.

2015- Faizsiz Finans Koordinasyon Kurulu oluşturulmasına ait Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Genelgesi, Resmi Gazete’de yayımlandı.

2024- Ankaralı Turgut olarak bilinen müzisyen Turgut Karataş, tedavi gördüğü Etlik Kent Hastanesi’nde 61 yaşında hayatını kaybetti.

16 Aralık

1474- Türk astronom ve matematikçi Ali Kuşçu, İstanbul’da vefat etti.

1724- Osmanlı’da İbrahim Müteferrika matbaasında “Vankulu Lügatı” isimli kitap basıldı. “Vankulu Lügatı”, Osmanlı’da basımı yapılan birinci kitap olarak kayıtlara geçti.

1770- Alman bestekar Ludwig van Beethoven doğdu.

1920- Çin’in kuzeybatısındaki Ganzu eyaletinde 8,6 büyüklüğündeki sarsıntıda 100 bin kişi yaşamını yitirdi.

1925- Milletler Cemiyeti Kurulu, daha evvel saptanan “Brüksel Hattı”nı Türkiye-Irak daima hududu olarak kabul etti. Bu karar uyarınca Musul, Irak’ta kaldı.

1932- Samsun-Sivas demir yolu sınırı işletmeye açıldı.

1949- Ahmet Sukarno, Endonezya’nın birinci cumhurbaşkanı oldu.

1969- İstanbul Boğaz Köprüsü 303 milyar liraya ihale edildi.

1996- Irak’a uygulanan ambargo nedeniyle kapatılan Kerkük-Yumurtalık Boru Sınırı yine açıldı.

2010- “Pembe Panter” ve “102” üzere sinemalara imza atan direktör Blake Edwards, 88 yaşında hayatını kaybetti.

2014- Pakistan’ın Peşaver kentinde Pakistan Talibanı mensupları, bir okula baskın düzenleyerek öğrenci ve öğretmenlerden oluşan 148 kişiyi katletti, 142 kişi yaralandı.

2016- İstanbul Atatürk Havalimanı’ndan yurt dışına çıkmak isterken yakalanan, terör örgütü KCK’nin kelamda Türkiye sorumlusu olduğu belirtilen Sara Aktaş tutuklandı.

2021- Minimum fiyattan alınan gelir vergisi ile damga vergisi kaldırıldı.

2023- Kuveyt Buyruğu Pir Nevvaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, 86 yaşında hayatını kaybetti.

2024- Ultra maraton yüzücüsü Bengisu Avcı, Amsterdam’da düzenlenen IISA Milletlerarası Buz Yüzme Şampiyonası’nda 3 altın madalya kazandı.

17 Aralık

1273- Mevlana Celaleddin-i Rumi vefat etti.

1399- Avrupa’ya Moğol istilası başladı.

1777- Fransa, Amerika’nın bağımsızlığını kabul etti.

1830- Güney Amerikalı direnişçi Simon Bolivar hayatını kaybetti.

1903- Wright kardeşler birinci uçuşu gerçekleştirdi.

1908- İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İttihat ve Terakki Fırkası ismini aldı.

1918- Fransız askerleri denizden Mersin’e çıkarma yapmaya başladı. Mersin, Tarsus, Adana, Ceyhan, Misis ve Toprakkale işgal edildi.

1926- Uşak Şeker Fabrikası açıldı.

1930- Hür Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti.

1934- Kasım 1934 tarihli kanun ile “Kemal” öz isimli Türkiye Cumhurbaşkanı’na verilen “Atatürk” soyadının yahut bunun başına ve sonuna kelam konarak yapılan isimlerin hiçbir kimse tarafından öz ve soyadı olarak alınamayacağına dair kanun, TBMM’de kabul edildi.

1997- İsmail Alptekin başkanlığında Fazilet Partisi kuruldu.

2004- AB, Türkiye ile 3 Ekim 2005’te müzakerelere başlama kararı aldı.

2004- Irak’ın Musul kenti yakınlarında uğradıkları silahlı taarruz sonucu 5 Türk güvenlik vazifelisi şehit oldu.

2009- Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, direktör Ali Taygun vefat etti.

2016- Kayseri Komando Tugay Komutanlığından müsaadeye çıkan er ve erbaşları taşıyan özel halk otobüsüne yönelik bombalı araç hücumunda 14 asker şehit oldu, 48’i asker 56 kişi yaralandı.

2016- Dalış rekortmeni ulusal atlet Derya Can, değişken yüklü paletli dalış kategorisinde 111 metreye dalarak dünya rekoru kırdı.

2017- İsrail polisi eşliğindeki 104 fanatik Yahudi, Mescid-i Aksa’ya baskın düzenledi.

2019- Türkiye’nin “WASP-52” kodlu yıldızına “Anadolu”, yörüngesindeki “WASP-52B” kodlu ötegezegene ise “Göktürk” ismi verildi.

2022- Türkiye’nin konut sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen 2022 Memleketler arası Voleybol Federasyonu (FIVB) Bayanlar Kulüpler Dünya Şampiyonası’nda VakıfBank, Prosecco DOC Imoco Volley’e 3-1 yenilerek ikinci oldu.

2023- ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Güneş’te yaşanan son yıllardaki en güçlü patlamanın, Dünya’daki radyo sinyallerini süreksiz olarak devre dışı bıraktığını duyurdu.

2024- Paris 2024 Olimpiyat Oyunları’nda bayanlar 68 kiloda bronz madalya kazanan son dünya şampiyonu Buse Tosun Çavuşoğlu, Dünya Güreş Birliği tarafından “2024 yılının en âlâ bayan güreşçisi” seçildi.

18 Aralık

1111- İslam düşünürü İmam Gazali hayatını kaybetti.

1482- Gedik Ahmet Paşa, II. Bayezid tarafından idam ettirildi.

1865- Amerika Birleşik Devletleri köleliği kaldırdı.

1923- Yunan Hükümdarı Konstantin, oğlu II. George lehine tahtından feragat ettiğini açıklayarak, ülkesini terk etti.

1929- Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.

1956- Japonya, Birleşmiş Milletlere kabul edildi.

1969- Yavuz zırhlısı, sökülmek üzere Makine ve Kimya Sanayisi (MKE) Kurumuna satıldı.

1969- İngiltere Parlamentosu, cinayet hatalarında mevt cezasını kaldırdı.

1970- 41’ler Demokratik Partiyi kurduklarını açıkladı. Kurucular ortasında Ferruh Bozbeyli, Saadettin Bilgiç, Talat Asal, Neriman Ağaoğlu, Nilüfer Gürsoy, Keyifli ve Yüksel Menderes de yer aldı.

1975- Gölcük Tersanesi’nde birinci Türk denizaltısının üretimine başlandı.

1980- 1477 sanıklı Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) İstanbul davası başladı.

1983- Erdal İnönü, SODEP Genel Başkanı oldu.

1988- Toplum bilimci Prof. Dr. Niyazi Berkes, 80 yaşında vefat etti.

1996- Peru’da Tupac Amaru gerillaları, başşehir Lima’daki Japon Büyükelçiliğini bastı. Gerillalar 500 kişiyi rehin aldı.

2002- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necip Hablemitoğlu, 18 Aralık 2002’de meskeninin önünde uğradığı silahlı akın sonucu hayatını kaybetti.

2011- Kuzey Kore lideri Kim Jong İl öldü.

2012- Türkiye’nin yüksek çözünürlüklü yerli keşif uydusu Göktürk-2, Çin’deki Jiuguan Fırlatma Üssü’nden Türkiye saati ile 18.13’te uzaya fırlatıldı.

2015- Libya’daki krizin sona erdirilmesi için “Libya Siyasi Antlaşması” imzalandı.

2017- Türkiye’nin teşebbüsleriyle hazırlanan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs kararını eleştiren karar tasarısı, Birleşmiş Milletler Genel Konseyi’nde 9’a karşı 128 oyla kabul edildi.

2019- “Uçurtmayı Vurmasınlar” ve “Piano Piano Bacaksız” gibi filmlerin yönetmeni Tunç Başaran, tedavi gördüğü hastanede 81 yaşında vefat etti.

2021- Türkiye ile münasebetlerin olağanlaşması kapsamında Ermenistan Parlamentosu Lider Yardımcısı Ruben Rubinyan, özel temsilci olarak atandı.

2023- Mısır Ulusal Seçim Kurulu, mevcut Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin tekrar cumhurbaşkanı seçildiğini duyurdu.

19 Aralık

1805- Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu Varşova’ya girdi.

1918- Bahçe, İslahiye, Hassa, Mamure, Osmaniye (Cebelibereket) işgal edildi.

1941- II. Dünya Savaşı’nda İstanbul’da ekmek karneye bağlandı.

1948- İzmir Kent Tiyatrosu ve Stant Sarayı yandı.

1950- Dwight D. Eisenhower, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (NATO) Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

1968- Piyanist İdil Biret, Paris’te dünyanın ünlü beş virtüözüyle konser verdi.

1969- Amerikan 6. Filosu, İzmir’e geldi. Filonun gelişi protesto edildi ve Amerikalı denizciler tartaklandı.

1972- Vatan gazetesinin sahibi gazeteci Ahmet Emin Yalman, 84 yaşında İstanbul’da vefat etti.

1984- Çin ve ABD, Hong Kong’un 1997’de Çin’e devredilmesi konusunda anlaştı.

1987- Memleketler arası Cumhuriyet Halter Turnuvası’nda Naim Süleymanoğlu birinci defa ulusal mayoyu giydi ve kendisine ilişkin dünya rekorlarını yeniledi.

2000- Mevt orucu ve açlık grevlerinin sürdüğü 20 cezaevine müdahale edildi.

2001- Kabil’e en az 3 bin şahıstan oluşacak memleketler arası güç konuşlandırılması için BM Güvenlik Kurulu onay verdi.

2006- “Tom ve Jerry”, “Ayı Yogi”, “Çakmaktaş Ailesi” üzere sevilen çizgi sinemaların ve ünlü çizgi karakterlerinin yaratıcılarından Joseph Barbera, 95 yaşında hayatını kaybetti.

2009- Türk sinemasının usta direktörlerinden Zeki Ökten vefat etti.

2012- Büyük Divan tarihinde birinci kere bir yüksek yargı mensubunun yargılandığı davada, rüşvet aldığı tez edilen eski Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanı Hasan Erdoğan ile rüşvet vermekle suçlanan İTO Başkanı Murat Yalçıntaş dahil 15 kişi beraat etti.

2016- Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov, polis memuru Mevlüt Mert Altıntaş tarafından silahla vurularak öldürüldü.

2016- Seyahat Parkı odaklı olaylar sırasında Ethem Sarısülük’ün vefatına ait yargılanan polis memuru Ahmet Şahbaz’a 1 yıl 4 ay 20 gün mahpus cezası verildi, mahkeme cezayı isimli para cezasına çevirdi.

2016- Bilim insanları Dünya’dan 300 ışık yılı uzaklıkta, Güneş’e çok benzeyen ve etrafındaki gezegenleri “yiyen” bir yıldız keşfetti.

2018- BM Genel Kurulu, göç konusunu global boyutta ele alan, işbirliğini teşvik eden ve insan kaçakçılığıyla çabayı amaçlayan Global Göç Mutabakatı’nı onayladı.

2021- Türksat 5B uydusu, ABD’nin Florida eyaletinde bulunan Cape Canaveral Üssü’nden uzaya fırlatıldı.

2023- MİT, terör örgütü DEAŞ’ın kelamda Şam idari ve mali sorumlusu Huzeyfe El Muri’yi Mersin’de düzenlenen operasyonla yakaladı.

20 Aralık

1683- II. Viyana Kuşatması’nın başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa boğularak idam edildi.

1924- “Kırkkilise”nin ismi “Kırklareli” olarak değiştirildi.

1938- Birinci elektronik televizyon sisteminin patenti alındı.

1942- Tokat’ın Erbaa ve Niksar ilçelerindeki 7,0 büyüklüğündeki zelzelede 3 bin kişi ömrünü yitirdi.

1955- 1954 seçimlerinden sonra DP’den ayrılan birtakım milletvekilleri “Hürriyet Partisi”ni kurdu.

1964- İstanbul Ali Sami Yen Stadı’nın açılışı faciaya sahne oldu. Türkiye-Bulgaristan maçı öncesinde izdiham sonucu açık tribünlerden birinin demir parmaklıkları parçalandı, 83 kişi yaralandı.

1968- ABD’li muharrir John Steinbeck hayatını kaybetti.

1970- İstanbul’da kapıcılar yürüyüş yaptı.

1993- Tiyatro ve sinema sanatkarı Hulusi Kentmen, 81 yaşında vefat etti.

2007- Tiyatro sanatkarı Savaş Dinçel, 65 yaşında hayatını yitirdi.

2012- Türk halk müziği sanatkarı Kamil Sönmez, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 65 yaşında hayatını kaybetti.

2016- Asya ile Avrupa’yı deniz tabanının altından kara yoluyla birbirine bağlayan Avrasya Tüneli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iştirakiyle açıldı.

2017- FETÖ’nün 15 Temmuz’daki darbe girişimi sırasında, AK Parti İstanbul Vilayet Başkanlığının işgal teşebbüsüne katıldığı gerekçesiyle “Anayasa’yı ihlal” kabahatinden 4 sanık ağırlaştırılmış müebbet, 11 sanık da müebbet mahpus cezasına çarptırıldı.

2021- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dolar kurunda önemli bir artış yaşanması üzerine izafî bir istikrar sağlamak için yeni araçların devreye alınacağını, kur muhafazalı mevduat hesabının da bunlardan biri olduğunu açıkladı.

2023- ABD’de Amazon Üst Yöneticisi (CEO) Jeff Bezos’un havacılık ve uzay şirketi Blue Origin, 2022’deki başarısız denemesinin akabinde “New Shepard” roketini muvaffakiyetle fırlattı.

21 Aralık

1603- Padişah III. Mehmet hayatını kaybetti.

1840- Vatan şairi Namık Kemal dünyaya geldi.

1918- Padişah Sultan Vahdettin, Meclisi Mebusan’ı feshetti.

1925- Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn’ın “Potemkin Zırhlısı” isimli sineması gösterime girdi.

1930- Anadolu Ajansının 1 Mart 1925’te şirketleşmesinden sonra birinci genel müdürü olan Alaeddin Bey, 42 yaşında vefat etti.

1937- Birinci uzun, sesli ve renkli çizgi sinema olan Walt Disney’in yapımcılığındaki “Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler”in galası yapıldı.

1948- İrlanda bağımsızlığını ilan etti.

1958- de Gaulle, Fransa’da 5. Cumhuriyet’in başkanı seçildi.

1961- Londra’dan Tel Aviv’e giden İngiliz hava yolları British Airways’a ilişkin yolcu uçağı, Esenboğa Havaalanı’ndan ayrılışından bir dakika sonra düştü, 26 kişi öldü, 8 kişi yaralandı.

1972- Doğu Berlin’de iki Almanya ortasında “Temel Anlaşma” imzalandı.

1979- Sovyetler Birliği, Afganistan’ı işgal etti.

1988- Pan-Am Hava Yollarına ilişkin Boeing 747 tipi yolcu uçağı, Londra-New York seferini yaparken, İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinde infilak etti, 275 kişi öldü.

1989- ABD, Panama’yı işgal etti.

1991- Rusya, Beyaz Rusya, Ukrayna, Kazakistan, Moldova, Azerbaycan, Ermenistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kırgızistan önderleri, bir ortaya gelerek Sovyetler Birliği’ne son verdi.

2000- 23 Nisan 1999’a kadar işlenen kabahatlerden ötürü kuralla salıvermeye, dava ve cezaların ertelenmesine imkan tanıyan yasa TBMM’de kabul edildi.

2010- Fenerbahçe Acıbadem bayan voleybol ekibi, finalde Brezilya’nın Sollys Osasco grubunu 3-0 yenerek Kulüplerarası Dünya Şampiyonu oldu.

2011- TBMM yerleşkesindeki Muhafız ve Merasim Taburu, merasimle Meclis’e veda etti.

2017- Birinci Dünya Savaşı’nda 35 kişilik mürettebatıyla kaybolan Avustralya’nın birinci denizaltısı HMAS AE-1’in enkazı 103 yıl sonra Papua Yeni Gine açıklarında bulundu.

2022- Jokey Halis Karataş, İstanbul Veliefendi Hipodromu’nda yapılan koşuda Aslan Luigi isimli safkanla kazandığı yarışla 7 bininci birinciliğini elde etti.

2023- Avrupa Birliği Adalet Divanı, UEFA ve FIFA’nın Avrupa Üstün Ligi’nin kurulmasına karşı çıkmasının, rekabet maddesine ve hizmet sunma özgürlüğüne karşıt hareket olduğuna hükmetti.