Kardeşinde prostat kanseri hikayesi olanlara 45 yaşından itibaren tarama önerisi

Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği Lideri Prof. Dr. Fatih Atuğ, baba ve erkek kardeşinde prostat kanseri hikayesi olan erkeklerde riskin arttığını, 45 yaşından itibaren üroloji değerlendirmesi ve PSA testi yapılmasının değerli olduğunu belirtti.

Prof. Dr. Atuğ, AA muhabirine erkeklerde en sık görülen kanser çeşitlerinden biri olan prostat kanserinde erken teşhis ve tedavi formüllerine ait değerlendirmelerde bulundu.

Prostat kanserinin erken evrede birden fazla vakit belirti vermediğini aktaran Atuğ, ilerleyen düzeyde ise sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar akımında zayıflama ve tam boşaltamama hissinin görülebileceğini söyledi.

Atuğ, bu şikayetlerin her vakit kansere bağlı olmadığını, düzgün huylu prostat büyümesinde de görülebileceğini lisana getirdi.

“Prostat kanseri yaşla birlikte daha sık görülmektedir”

Ailesinde prostat kanseri hikayesi bulunan erkeklerin riskinin arttığını belirten Atuğ, şunları söyledi:

“Prostat kanseri yaşla birlikte daha sık görülmektedir. Ailesinde prostat kanseri hikayesi olan erkeklerde risk daha artmakta. Şayet erkek kardeşte varsa risk, babada görülmesinden daha da büyük oluyor. Bu nedenle aile kıssası olanlarda 45 yaşından itibaren üroloji değerlendirmesi ve PSA (prostat spesifik antijen) testinin yapılması öneriliyor. Aile hikayesi olmayan, ortalama riskli erkeklerde tarama yaşı 50 olmakla birlikte, takip sıklığı bireye özel ve doktorla birlikte karar verilmelidir.”

Atuğ, PSA’nın kolay bir kan testi olduğunu kaydederek, “Tek başına ‘kanser var/yok’ demek için kâfi değildir, fakat erken teşhiste yol gösterir. Gerektiğinde MRI ve biyopsi üzere ileri incelemelere kapı açar. PSA yüksekliği, prostat büyümesi yahut enfeksiyon üzere uygun huylu durumlarda da görülebilir. Bu yüzden PSA sonucunun, şikayetler, muayene ve görüntüleme bulgularıyla birlikte bir üroloji uzmanı tarafından kıymetlendirilmesi gerekir.” diye konuştu.

Hekim görüşmesi ve muayeneyi PSA testinin izlediğini, gerektiğinde çok parametreli prostat MRI’ı çekildiğini anlatan Atuğ, “Şüpheli odak saptanırsa biyopsi planlanır. Günümüzde biyopsiler giderek daha sık füzyon rehberliğinde (MRI imajlarının ultrasonla birleştirilmesi) ve transperineal (perine) yapılmaktadır. Transperineal yaklaşım, enfeksiyon riskini azaltması ve kanserli odakları daha maksatlı örnekleme imkanı sunması nedeniyle güçlü bir tercih haline gelmiştir.” tabirlerini kullandı.

“Düşük riskli kümede birçok hastada yakın takip uygundur”

Prof. Dr. Atuğ, kesin tanı konduktan sonra hastalığın, PSA seviyesi, patoloji ve görüntüleme bulgularına nazaran “düşük”, “orta” yahut “yüksek risk” olarak sınıflandırıldığını kaydederek, “Tedavi, bu sınıflamaya ve hastanın genel sıhhat durumuna nazaran kişiselleştirilir.” dedi.

Düşük riskli kümede birçok hastada yakın takibin uygun olduğunu anlatan Atuğ, şöyle devam etti:

“Uygun olmayanlarda fokal tedaviler, radyoterapi (ışın tedavisi) ya da cerrahi seçenekleri kıymetlendirilir. Orta riskli hastalıkta ise hastanın yaşına ve tercihine nazaran robotik cerrahiyle radikal prostatektomi yahut radyoterapi planlanır. Yüksek risk hastalıkta birçok hastada robotik radikal prostatektomi yahut radyoterapi ile uzun müddetli hormon tedavisi tercih edilir. Bu karar, pek çok branşın katıldığı bir tümör kurulunda verilir. Son olarak metastatik hastalıkta amaç, ömür müddetini ve ömür kalitesini artırmaktır. Testosteron hormonunu baskılama tedavisine ek olarak yeni kuşak androjen baskılayıcıları pek çok hastada ömrü uzatır. Uygun olgularda kemoterapi, radyoterapi ve nükleer tıp sistemleri gündeme gelir.”

“Daha uzun ve daha kaliteli bir ömür mümkün”

Prof. Dr. Atuğ, tedavide robotik cerrahinin daha az kan kaybı, daha süratli güzelleşme üzere avantajlar sağlayabildiğini kaydetti.

Ailesel risk faktörleri olanların tabibe başvurması gerektiğini kaydeden Atuğ, erken teşhisin kıymetli olduğunu vurguladı.

Atuğ, aile kıssası olan erkeklerde 45 yaşından itibaren üroloji değerlendirmesi ve gerekirse PSA testinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Sigaranın bırakılması, tertipli antrenman ve sağlıklı beslenme, genel sıhhat durumunu ve tedavi toleransını düzgünleştirir. Şikayetleriniz olsa da olmasa da bilhassa ailesel risk faktörleriniz varsa doktorla konuşulmalı, PSA testi kararı birlikte verilmeli. Erken müracaat, gereksiz tedavileri azaltır, gereken durumlarda ise vaktinde ve tesirli tedaviyi mümkün kılar. Prostat kanseri erken teşhisle büyük ölçüde denetim altına alınabilir. Çağdaş görüntüleme, robotik cerrahi, gelişmiş radyoterapi teknikleri, yeni kuşak ilaçlar ve teranostik yaklaşımlar sayesinde, birçok hastada daha uzun ve daha kaliteli bir ömür mümkün.”