Ömer Fethi Gürer: “Çiğ Süt Referans Fiyatı Üç Ayda Bir Açıklanmalı ve Güncellenmeli”

(ANKARA) – CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Rafta süt ve sütten mamul eser fiyatı artışı emekli ve dar gelirliler başta olmak üzere tüm tüketiciyi olumsuz etkiliyor. Çiğ süt referans fiyatı üç ayda bir açıklanmalı ve güncellenmelidir. Alım fiyatı değil taban fiyatı olarak Ulusal Süt Kurulu’nun açıkladığı fiyat uygulanmalıdır. Üreticiye yem, mazot takviyeleri arttırılmalı ve yem sübvanse edilmelidir. Ahır sarfiyatları düşürülmelidir. İthal yem yerine yerli üretim artırılmalıdır ve yem sübvanse edilmelidir” dedi.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Ulusal Süt Kurulu’nun açıklayacağı yeni çiğ süt fiyatına ait açıklama yaptı. Gürer, görüntülü açıklamasında, şunları kaydetti:

“Beş yılda süt ve sütten mamul eserlerde market rafları yüzde 600 ile yüzde bin 200 ortasında fiyat artışı yaşanırken inek besleyip çiğ süt satanlar maliyeti karşılamada zorlanır duruma geldi. Ulusal Süt Kurulu’nun tavsiye fiyatı üreticiden aracı tıpkı fiyata almıyor. Üretici ürettiği sütü aracının belirlediği fiyata satmak zorunda kalıyor. Bir litre çiğ süt satıp bir buçuk kilo yem alamadığı için de ziyan edip ineğini satıyor. Ulusal Süt Kurulu yeni çiğ süt fiyatı süt inekçiliği yapanı memnun etmezse inek satışları artacak. İktidar süt inekçiliği yapanın yanında olmalıdır.

Market rafında bir litre süt 2020 yılı aralık ayında yedi buçuk lira iken 2025 yılı Aralık ayında litresi 50 liraya çıktı. 2020 yılından 2025 yılına tereyağın bir kilogramı 40 liradan 380 liraya çıktı. Artış yüzde 850 oldu. Fiyatın üzerinde fiyatlar da var. 2020 yılında 2025 yılına, beş yılda peynirin kilosu 50 liradan 680 liraya çıkmış ve yüzde bin 200’lük artış meydana gelmiştir.

Ayranda ise 2020 yılı ile 2025 yılları ortasında bir lite 6 liradan 50 liraya çıkmış ve ayranda yüzde 733 artış gerçekleşmiştir. Bölge, semt, market fiyatlarında değişkenlik de mevcut olup üretim formuna nazaran daha yüksek fiyatta eserler de raflarda bulunmaktadır. Kaşar fiyatları da emeklinin, dar gelirlinin bakıp geçtiği, alamadığı noktaya ermiştir. Süt inekçiliği yapan düşük alım fiyatı ile bu işin sürdürülemez olduğunu belirtirken tüketici süt ve sütten mamul eser fiyatlarındaki artıştan sıkıntı yanmaktadır. Endüstrici ise eser toplama ve dağıtım sarfiyatları artışının fiyatlara yansıdığını belirtmektedir. Personellik, nakliye, faiz, ambalaj masrafları işlenmiş süt fiyatında artışa neden olduğunu tabir etmektedir. Üreten de toplayan da işleyen de satan da alanda şikayetçi olduğu bir süt dalı sürmektedir. 2020 yılında üretici iki lira 30 kuruştan süt sattığında markette sütün fiyatı yedi buçuk liraydı. Ortadaki fark üç kat bile değildi. Fark en az beş kata çıktı. Hala Ulusal Süt Kurulu tavsiye fiyatı 19 lira 60 kuruş. Bugünlerde yeni fiyat açıklandığında üreticinin beklediği fiyat olmazsa problemler artacak. Küçük aile tipi işletmelerde çiğ sütü toplayıcılar daha düşük fiyattan alım yapması besiciyi zora sokuyor. Süt inekçiliği yapan kazanamıyor.”

“Yem fiyatları tertipli olarak artıyor, çiğ süt fiyatı baskılanıyor”

Ömer Fethi Gürer, yem fiyatlarının nizamlı arttığını, çiğ süt fiyatının ise baskılandığını belirterek, “Çiğ süt işlenip market rafında en az litresi 50 liradan satılırken vatandaşın bunu almakta zorlanması, üreticinin de beslediği hayvandan faydayı gereğince sağlayamaması meselelerin derinleşmesine neden oluyor. Jersey inek sütü daha yüksek fiyatla tüketiciye sunuluyor. Burada da bir dengesizlik var. Bu süreci iktidar yanlışsız yönetemiyor. Tedbirler alınmalı ve süt inekçiliği yapan mutlak suretle desteklenmelidir” diye konuştu.

Artan girdi maliyetleri karşısında birçok üreticinin son yıllarda süt ineklerini satmak zorunda kaldığının bilindiğini söz eden Gürer, şöyle devam etti:

“İnek satılması ahırları boşaltıyor. Bunun yanı sıra şap hastalığıyla süt randımanının düşmesi bu istikametten de süt inekçiliği yapanları hayli bu yıl zora soktu. Rafta süt ve sütten mamul eser fiyatı artışı emekli ve dar gelirliler başta olmak üzere tüm tüketiciyi olumsuz etkiliyor. Çiğ süt referans fiyatı üç ayda bir açıklanmalı ve güncellenmelidir. Alım fiyatı değil taban fiyatı olarak Ulusal Süt Kurulu’nun açıkladığı fiyat uygulanmalıdır. Üreticiye yem, mazot takviyeleri arttırılmalı ve yem sübvanse edilmelidir. Ahır sarfiyatları düşürülmelidir. İthal yem yerine yerli üretim artırılmalıdır ve yem sübvanse edilmelidir. Takviyelerin artırılması, hastalıklarla önemli çaba edilmesi koşuldur. Bu yıl şap 81 vilayette hayvan pazarı kapattırdı. Bu süreçte süt randımanı düştü. İnek süt üretimi yapanın ziyanı dahi görmezden gelindi. Et ve süt mamullerinde fiyatlarda artışa neden oldu. Süt mamulleri sofradan eksilmeye başladı.

Ülkemizde süt ineği varlığı altı buçuk milyon civarında. Farklı Avrupa ülkelerinde ülkemizden daha az hayvan varlığı var iken daha çok çiğ süt üretiliyor. TÜİK’in açıkladığı datalara nazaran ticari süt işletmelerince 895 bin 834 ton inek sütü ekim ayında toplandı. TÜİK ekim ayı 2025 yılı bilgilerine nazaran ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü ölçüsü Ekim ayında bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 3,2 azalırken Ekim ayında bir evvelki yılın tıpkı ayına nazaran içme sütü üretimi yüzde 6,4 tereyağı ve sade yağ üretimi yüzde 0,8 azaldı. Ulusal Süt Kurulu’nun yeni fiyatı mutlak surette hayvancılık yapanların beklentilerini karşılamalıdır. Fiyatın süt inekçiliği yapanı tatmin etmemesi süt ineği yapanın hayvanını satmasına neden olacaktır. Yerli üreticiyi, yerli besiciyi destekleyelim, onların problemlerini çözelim. Bu yaşanan problemlerden da böylelikle arınmış oluruz.”