SAPANCA GÖLÜ ALARM VERİYOR – “Doğu Marmara’nın can damarı” Sapanca Gölü kuraklık nedeniyle tehdit altında

Sakarya ve Kocaeli’nin su gereksiniminin büyük kısmını karşılayan Sapanca Gölü‘nde su makûs tarihinin en düşük düzeyi olan 28,54 metreye geriledi.

Anadolu Ajansının (AA) “Sapanca Gölü Alarm Veriyor” başlıklı haber belgesinin birinci kısmında, göldeki su düzeyinin durumu ve düşüşü önlemek üzere Sakarya‘da kararlaştırılan önlemler ele alındı.

Marmara Bölgesi’nin en değerli su kaynaklarından olan ve ismini Sakarya‘nın Sapanca ilçesinden alan göl, Arifiye ilçesinde başlayarak Kocaeli’nin Kartepe ilçesine uzanıyor.

Yüzölçümü 47 kilometrekare, en derin yeri ise 61 metre olan göl, bilhassa güneyinden inen Karaçay, Kuruçay, Kurtköy, Mahmudiye, İstanbuldere, Karadere ve Kaymakçı derelerinden besleniyor.

Sapanca Gölü, tam kapasiteye ulaştığında fazla suyunu, doğu ucundan Çark Deresi aracılığıyla Sakarya Irmağı’na boşaltıyor.

Su makus tarihin en düşük seviyesinde

En son 2014 yılında kuraklığın tesiriyle 29,64 metreye kadar inen göldeki su düzeyi, yıllar içinde tesirli olan yağışlarla eski seviyesine geldi.

Yağışların akabinde toparlanan ve 2023 Aralık’ta azamî düzey olan 32,20 metreye yaklaşan gölün su makûs, son vakitlerde kuraklık nedeniyle düşüş eğilimi gösterdi.

Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar nedeniyle azalan yağışlar, bilinçsiz sulama, kaçak kullanım ve başka faktörlerden etkilenen birçok su kaynağı üzere Sapanca Gölü‘nde de su düzeyi azaldı.

Geçen yılın başından beri su kaybeden Sapanca Gölü‘nde düzey Aralık 2024’te 29,97 metre ölçüldü.

Bu yılın başındaki yağışlarla bir ölçü artan su düzeyi nisanda 30,95 metreye yükseldi. Bilhassa haziran, temmuz ve ağustosta “sıfır” yağış alan kentte gölün makûs, mayısta 30,86, haziranda 30,57, temmuzda 30,12, ağustosta 29,66, eylülde 29,30, ekimde 29,04 ve kasımda 28,56 metreye geriledi.

Gölün su berbat 15 Aralık prestijiyle 28,54 metre olarak kayıtlara geçti.

Sapanca Gölü‘nün su berbatın tarihinin en düşük düzeyine gerilemesi ve kıyı kesitlerinden yaklaşık 50 metreye kadar çekilmelerin yaşanması sonucu kayıklar karaya oturdu, iskele bulunan alanlar susuz kaldı.

Sapanca Gölü‘nün tıpkı açıdan çekilen eski ve yeni fotoğrafları, su kaybının boyutunu gözler önüne serdi.

Son 11 yılın en az yağışlı dönemi

Kente düşen yağış ölçüsünün en değerli kaynaklar olan dereleri de etkilemesiyle Sapanca Gölü yeteri kadar beslenemedi.

Şehre 2014’te 948,8, 2015’te 1081,5, 2016’da 1027,3, 2017’de 790,6, 2018’de 909,8, 2019’da 798,2, 2020’de 659,2, 2021’de 894,5, 2022’de 630,6, 2023’de 990,5, 2024’de 585,1 ve bu yıl 474,7 kilogram/metrekare yağış düştü.

Bu yıl ise kent, ocakta 67,3, şubatta 83,1, martta 21,2, nisanda 29,4, mayısta 26,4, haziranda 3,4, temmuzda 0, ağustosta 13,2, eylülde 58,5, ekimde 130,2 ve kasımda 58,5 kilogram/metrekare yağış aldı.

Tasarruf önlemleri alındı

Sakarya Valiliği Vilayet Kuraklık Merkezince 17 Mart’ta içme suyunda sorun yaşanmaması için kimi kararlar alındı.

Bu kapsamda Sakarya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon Yönetiminin (SASKİ) tasarruflu su kullanımını teşvik etmek gayesiyle halkı bilgilendirme faaliyetleri yapması kararlaştırıldı.

İçme suyu isale çizgilerinde kayıp kaçak kontrolünün artırılması, bahçe sulaması kapsamında talep edilen aboneliklerin verilmemesi, TÜPRAŞ’ın alternatif kaynaklardan su temin etmesi, gölden içme suyunun denetimli gerçekleştirilmesi ve alternatif içme suyu kaynağı olarak düşünülen depolama tesislerinin acilen yapılması üzere kararlar alındı.

Sapanca Gölü havzasından su tahsisi olan şişeleme su fabrikalarının kaynak noktalarında yüzde 30 can suyu bırakması için SASKİ ve Yatırım İzleme ve Uyum Başkanlığınca takip edilmesine karar verildi.

Ayrıca gölü besleyen kaynaklar ve derelerden şişeleme amaçlı mineralli sular ve doğal kaynak sularından SASKİ ve Devlet Su İşlerinin (DSİ) görüşü bulunmayan su kullanımlarının tespit edilmesi durumunda cezai yaptırımların ilgili kurumlarca uygulanması kararı alındı.

SASKİ tarafından 2023’ten bu yana yaşanan ve kentin yaklaşık 1 yıllık su tüketimine eş bedel kayıp için su tasarrufu ve şuurlu tüketim seferberliği başlatıldı.

Şehrin geleceğini korumak için sanayi alanında kesintiler, park ve bahçe sulamalarının durdurulması, ziraî faaliyetlerde içme suyu kullanımını önlemek için kontrollerin artırılması, turistik tesislerde bulunan yahut süs niteliğinde olan havuzlara su verilmemesi, konut ve ticari aboneliklerde su tüketimi yüksek olanların takip edilmesi üzere önlemlerin alınması kararlaştırıldı.