Türkiye’de hala 2 milyon 370 bin Suriyeli süreksiz müdafaa statüsü kapsamında hayatını sürdürürken, dönüşlerin yavaş ilerlemesi hükümeti harekete geçirdi. Suriyelilere fiyatsız sıhhat hizmeti kaldırıldıktan sonra, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da devreye girmesiyle süreksiz müdafaa statüleri de kademeli halde kaldırılacak. Suriyeliler ikamet etme müsaadesine tabi olacak, oturma müsaadesi alamayanlar kaçak sayılacak.
Suriye’de savaşın sona erdiği 8 Aralık 2024’ten bu yana geçen bir yıllık müddette Türkiye’den ülkesine dönen Suriyelilerin sayısı yaklaşık 600 bin olarak kayıtlara geçti. Buna rağmen, hala 2 milyon 370 bin Suriyeli süreksiz muhafaza statüsü kapsamında Türkiye’de hayatını sürdürüyor. Dönüşlerin yavaş ilerlemesi üzerine güvenlik bürokrasisi tarafından birtakım düzenlemeler hayata geçirilse de bu adımların beklenen etkiyi oluşturmadığı belirtiliyor.
“GEÇİCİ MÜDAFAA STATÜLERİNİN KALDIRILMASI ÖNERİLDİ”
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere nazaran sürecin hızlandırılması hedefiyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Avrupa’daki uygulamalara emsal halde Suriyelilerin süreksiz muhafaza statülerinin tek seferde kaldırılması önerildi. Fakat Erdoğan’ın, Türkiye’nin başından bu yana benimsediği istekli geri dönüş prensibini hatırlatarak zorlayıcı uygulamalara karşı çıktığı tabir edildi. Bu nedenle süreksiz müdafaa statüsünün kaldırılmasının kademeli olarak uygulanması ve dönüşlerin kademeli önlemlerle teşvik edilmesi kararlaştırıldı. İlgili bakanlıklar ve kurumlar bu doğrultuda yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
ÜCRETSİZ SIHHAT HİZMETLERİ KALDIRILDI
Bu kapsamda atılan birinci adım, süreksiz muhafaza altındaki Suriyelilere sunulan fiyatsız sıhhat hizmetlerinin kaldırılması oldu. Yeni yıl prestijiyle yürürlüğe giren düzenlemeyle Suriyelilerin sıhhat hizmetlerinden yararlanabilmesi için katkı hissesi ödemesi zarurî hale getirildi. Güvenlik kaynakları, bu uygulamanın geri dönüş kararlarını hızlandıracağı görüşünde.
TÜRKİYE’DE KALABİLMEK İÇİN İKAMET MÜSAADESİ GEREKECEK
Bir sonraki evrede ise süreksiz muhafaza statülerinin kademeli olarak sona erdirilmesi planlanıyor. Statüsü kaldırılan Suriyelilerin Türkiye’de kalabilmesi için ikamet müsaadesi alması gerekecek. Lakin ikamet müsaadesi kurallarının epey sıkı olduğu vurgulanıyor. Güvenlik kaynaklarına nazaran, ikamet müsaadesi için nizamlı bir iş, konut, geçerli kira mukavelesi, sıhhat sigortası ve kâfi maddi imkân üzere kriterler aranacak. Kaideleri sağlayamayanların ülkelerine dönmek zorunda kalacağı, aksi halde kaçak duruma düşecekleri söz ediliyor. Bu uygulamaların, geri dönüşleri hızlandırmasının beklendiği belirtiliyor.
BM FONLARI DA DÖNÜŞ SÜRECİNDE DEVREYE ALINACAK
Öte yandan, Suriyelilerin dönüş sürecinde Birleşmiş Milletler’den sağlanan fonların da devreye alınacağı kaydediliyor. Ülkesine dönmek isteyen Suriyelilere BM kaynaklarından maddi dayanak verilmesi ve yol masraflarının karşılanması planlanıyor.